Voor het Lean Management Network is het natuurlijk essentieel om de vernieuwing in Lean Manufacturing goed in het vizier te houden. De meeste vernieuwing die men in de praktijk van productiebedrijven tegenkomt, houdt op de één of andere manier verband met ICT.

Het gaat dan ofwel om verbeterde productiemethoden zoals 3D printing of toepassingen van sensor technologie in productiemachines, ofwel om pure ICT toepassingen zoals gebruik van smart phones of andere hand-held devices, visualisatie op schermen of smart glasses,  enzovoorts. Bij elk van deze smart manufacturing toepassingen is de vraag: wat betekent dat voor Lean?

Bij de meeste nieuwe productie technologieën lijkt het antwoord eenvoudig: zij passen goed in Lean Manufacturing. Zo maakt 3D printing het veel eenvoudiger om echt naar seriegrootte één te gaan – ook in fabrieken met hoog volume. Sensoren in productiemachines zijn precies nodig voor conditie-gestuurd onderhoud, en voor andere elementen van Total Productive Maintenance.

Maar al deze technologieën vragen ook om investeringen in de gehele ICT infrastructuur. Zo is 3D printing een vorm van CAD/CAM; uiteindelijk vraagt dat om een goed geïntegreerd totaal pakket aan Computer-Aided Engineering applicaties, inclusief Product Data Management.  Sensor technologie in productiemachines  vraagt om een ICT-infrastructuur waarbij sensordata worden opgeslagen, gemonitord en waarbij wordt gereageerd op overschrijding van drempel waarden.

Dat geldt zoveel te meer voor pure ICT toepassingen: men kan visual management efficiënter uitvoeren met schermen dan op papier, men kan fabricage voorschriften zichtbaar maken in smart glasses, men kan met electronische kanbans werken naar leveranciers, enzovoorts. Maar al die ICT toepassingen vragen om een investering in de hele ICT infrastructuur.  Dat geldt nog meer, wanneer men productiegegevens wil kunnen blijven relateren aan de geproduceerde producten; men streeft dan naar cyber-physical systems en ook die systemen vragen om een geïntegreerde, beveiligde, moderne ICT infrastructuur.

Deze ICT investeringen in infrastructuur lijken enigszins haaks te staan op de traditie van incrementele  (of geleidelijke) verbeteringen in Lean Manufacturing via continue verbetering,  waarde stroom analyses en Kaizen projecten.  Toch is dit beeld van haaks op elkaar staan niet helemaal juist. In de Kaizen traditie wordt onderscheid gemaakt tussen Process Kaizen en Flow Kaizen.  Daarbij staat Process Kaizen voor de Kaizen aanpak die we meestal binnen Lean tegenkomen: de kleinere projecten die binnen een week kunnen leiden tot productie verbetering.  Maar de hele JIT benadering zelf gaat natuurlijk wel vooraf aan een stroom succesvolle Process Kaizen projecten, en moet ook ergens worden geïnitieerd. Dit heet Flow Kaizen, en het adopteren van Smart Manufacturing vergt misschien een herwaarderen of opnieuw adopteren van Flow Kaizen.


Hans Wortmann
prof.dr.ir. J.C. Wortmann (voorzitter LMN)
Hoogleraar Business & ICT Faculteit Economie en Bedrijfskunde
Rijksuniversiteit Groningen
Als hoogleraar ben je altijd bezig met optimalisatie kansen. Als voorzitter van de stichting Lean Management Network en hoofdredacteur van het tijdschrift Computers in Industry, is Hans steeds bezig met vernieuwing in de maak industrie. Dit gebeurt zowel in onderzoeksprojecten met promovendi als door het begeleiden van studenten.
Als technisch bedrijfskundige, IT-specialist en hoogleraar Informatiemanagement is hij gespecialiseerd in bedrijfsinformatiesystemen voor ondernemingen, in het bijzonder in sectoren industrie,  logistiek, energie, en gezondheidszorg.